เมื่อพูดถึงคำว่า “เกษียณ” หลายคนอาจนึกถึงการหยุดทำงานเมื่ออายุ 60 ปี แต่ในความเป็นจริง อายุ 60 ปีไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องหยุดทำงาน ผู้สูงอายุจำนวนไม่น้อยยังมีสุขภาพดี มีประสบการณ์ และต้องการทำงานต่อ ไม่ว่าจะเพื่อสร้างรายได้ ใช้ความรู้ความสามารถ หรือเพียงต้องการมีบทบาทในสังคม
ในประเทศไทยที่กำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัย การเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุสามารถทำงานได้ตามความเหมาะสมจึงมีความสำคัญมากขึ้น โดยกรมการจัดหางานระบุในปี 2569 ว่าผู้สูงอายุมีบทบาทสำคัญต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคม และมีการส่งเสริมการมีงานทำในอาชีพที่เหมาะกับวัยและประสบการณ์ของผู้สูงอายุ
อายุ 60 ปีแล้ว ยังทำงานได้หรือไม่?
คำตอบคือ ขึ้นอยู่กับสุขภาพ ความพร้อม และลักษณะงานของแต่ละคน ไม่ใช่ทุกคนที่อายุ 60 ปีจะมีข้อจำกัดในการทำงานเหมือนกัน ผู้สูงอายุบางคนอาจยังทำงานประจำต่อได้ ขณะที่บางคนเลือกทำงานพาร์ตไทม์ งานอิสระ งานที่บ้าน หรือช่วยงานธุรกิจของครอบครัว การเลือกงานที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายและความสามารถจึงสำคัญกว่าการกำหนดว่าต้องหยุดทำงานเมื่อถึงอายุหนึ่ง
กรมการจัดหางานมีระบบ “ไทยมีงานทำ” ที่เปิดให้ผู้สูงอายุอายุ 60 ปีขึ้นไปค้นหาตำแหน่งงาน โดยสามารถเลือกงานให้เหมาะกับความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์ของตนเองได้
ทำงานต่อหลังเกษียณ มีประโยชน์อย่างไร?
1. มีรายได้เพิ่มเติม
สำหรับผู้ที่ยังมีค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน การทำงานต่อสามารถช่วยเพิ่มรายได้และลดการพึ่งพาครอบครัว โดยเฉพาะผู้ที่ไม่ได้มีเงินออมเพียงพอสำหรับค่าใช้จ่ายระยะยาว
2. ได้ใช้ประสบการณ์และความสามารถ
ผู้สูงอายุมีทั้งประสบการณ์จากการทำงานและประสบการณ์ชีวิต ซึ่งสามารถนำมาต่อยอดกับงานที่เหมาะสม รวมถึงการถ่ายทอดความรู้ให้กับคนรุ่นใหม่
3. ได้พบปะผู้คนและมีส่วนร่วมในสังคม
การทำงานทำให้ผู้สูงอายุได้พบปะผู้คน มีโอกาสสื่อสารและทำกิจกรรมร่วมกับผู้อื่น ซึ่งอาจช่วยลดการแยกตัวจากสังคม และทำให้รู้สึกว่าตนเองยังมีบทบาท
กรมอนามัยเองก็ให้ความสำคัญกับการส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีศักยภาพและสามารถดำรงชีวิตได้อย่างอิสระ พร้อมมองว่าผู้สูงอายุเป็นสมาชิกที่มีคุณค่าของสังคม
งานแบบไหนเหมาะกับผู้สูงอายุ?
งานที่เหมาะควรพิจารณาจาก สุขภาพ ทักษะ ประสบการณ์ และความต้องการของแต่ละคน โดยอาจเลือกงานที่ไม่ต้องใช้แรงมากเกินไป มีเวลาทำงานยืดหยุ่น หรือสามารถปรับสถานที่และรูปแบบการทำงานได้ ตัวอย่างเช่น งานบริการ งานขาย งานสำนักงาน งานให้คำปรึกษาจากประสบการณ์เดิม งานสอน งานฝีมือ งานเกษตรที่ปรับให้เหมาะกับกำลังร่างกาย หรืองานอิสระที่สามารถกำหนดเวลาเองได้
สิ่งสำคัญคือไม่ควรเลือกงานเพียงเพราะมีรายได้ แต่ควรคำนึงถึงความปลอดภัยและสุขภาพในระยะยาวด้วย
เกษียณไม่ได้แปลว่าต้องหยุดทุกอย่าง
สำหรับผู้สูงอายุบางคน การเกษียณอาจเป็นช่วงเวลาที่ได้พักและใช้ชีวิตตามต้องการ ขณะที่บางคนอาจเลือกทำงานต่อในรูปแบบที่เหมาะกับตัวเอง ทั้งสองทางเลือกไม่มีแบบใดผิด สิ่งสำคัญคือ ผู้สูงอายุควรมีสิทธิเลือกว่าจะใช้ชีวิตหลังวัย 60 อย่างไร หากสุขภาพยังแข็งแรงและต้องการทำงาน การมีโอกาสทำงานที่เหมาะสมสามารถช่วยทั้งด้านรายได้ ความภาคภูมิใจ และการมีส่วนร่วมกับสังคม
ในปี 2569 กรมการจัดหางานยังเดินหน้าส่งเสริมการมีงานทำสำหรับผู้สูงอายุ เพื่อช่วยให้ผู้สูงอายุพึ่งพาตนเอง มีความภาคภูมิใจ และมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคม ขณะเดียวกันก็ช่วยตอบโจทย์ปัญหาการขาดแคลนแรงงานของประเทศด้วย
ดังนั้นคำถามอาจไม่ใช่ “อายุ 60 แล้วต้องหยุดทำงานไหม?” แต่ควรเป็น “เมื่ออายุ 60 แล้ว เราอยากทำอะไร และงานแบบไหนเหมาะกับเรา?” เพราะวัยเกษียณอาจเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของรูปแบบการทำงานที่แตกต่างออกไป
ที่มาข้อมูล
https://www.doe.go.th/prd/lmi-east/news/param/site/116/cat/7/sub/0/pull/detail/view/detail/object_id/99211
https://ไทยมีงานทํา.doe.go.th
https://www.doe.go.th/prd/main/news/param/site/1/cat/7/sub/0/pull/detail/view/detail/object_id/101187
