การเลือกไม้เท้าที่มีความสูงเหมาะสมกับร่างกายเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่จะช่วยให้ผู้สูงอายุเดินได้อย่างปลอดภัย สบาย และลดปัญหาการปวดเมื่อยตามร่างกาย โดยเฉพาะอาการปวดไหล่ ปวดหลัง และความเสี่ยงจากการล้มที่มักเกิดขึ้นเมื่อใช้อุปกรณ์ช่วยพยุงผิดขนาด
ไม้เท้าที่มีความสูงไม่เหมาะสมสามารถเพิ่มแรงกดและส่งผลเสียต่อร่างกายได้ เช่น ไม้เท้าที่ สูงเกินไป จะทำให้ไหล่ยกขึ้น เกิดความตึงเครียดบริเวณคอและไหล่ ในขณะที่ ไม้เท้าที่ต่ำเกินไป จะทำให้ผู้ใช้ต้องก้มตัวไปด้านหน้า ซึ่งก่อให้เกิดแรงกดที่หลังส่วนล่างและทำให้การทรงตัวแย่ลง ส่งผลให้เพิ่มโอกาสเกิดการล้มได้มากขึ้นตามการศึกษาการใช้งานจริงในการปรับขนาดไม้เท้า
การวัดและปรับความสูงไม้เท้าที่เหมาะสมจึงไม่ใช่แค่ “ความสะดวกสบาย” แต่ยังรวมถึงการป้องกันอาการปวดและการลดความเสี่ยงบาดเจ็บในระยะยาวอีกด้วย
วิธีวัดความสูงไม้เท้าอย่างถูกต้อง
1. สวมรองเท้าที่ใช้งานจริง
รองเท้าที่ผู้สูงอายุมักใส่เดินในชีวิตประจำวัน เช่น รองเท้าผ้าใบ รองเท้าหุ้มส้น ควรใส่ก่อนวัด เพราะรองเท้าจะเพิ่มความสูงและมีผลต่อมุมการเดินจริง
2. ยืนตัวตรงแบบผ่อนคลาย
ยืนตัวตรงตามธรรมชาติ โดยให้แขนทั้งสองข้างห้อยลงข้างลำตัวอย่างสบายที่สุด เพื่อให้การวัดสะท้อนการใช้งานจริง เมื่อแขนอยู่ในตำแหน่งนี้แล้วจึงเริ่มวัด
3. วัดจากพื้นถึงรอยพับข้อมือ
ใช้สายวัดวัดจากพื้นขึ้นไปจนถึง รอยพับข้อมือ (wrist crease) ซึ่งเป็นตำแหน่งที่เข้ากับการจับไม้เท้าที่เหมาะสมที่สุด
4. ตรวจมุมข้อศอกขณะจับไม้เท้า
เมื่อจับด้ามไม้เท้าที่ความสูงที่วัดได้แล้ว ข้อศอกควรงอเล็กน้อยประมาณ 15–20 องศา นี่คือมุมที่ช่วยให้ศอกและไหล่ไม่เกร็ง ขณะเดียวกันก็รับน้ำหนักจากไม้เท้าได้อย่างเหมาะสม
อาการที่บ่งบอกว่าไม้เท้าไม่เหมาะกับความสูง
การใช้งานไม้เท้าที่ไม่เหมาะสมสามารถแสดงอาการดังนี้
- ไม้เท้าสูงเกินไปทำให้ไหล่ยกขึ้น หรือเกิดอาการปวดที่คอและไหล่
- ไม้เท้าต่ำเกินไปทำให้ผู้ใช้ต้องก้มตัวไปข้างหน้า ปวดหลังส่วนล่าง และเสียสมดุล
- รู้สึกไม่สบายขณะเดิน และอาจเพิ่มความเสี่ยงในการล้ม
สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นเพราะร่างกายต้องชดเชยท่าทางให้เหมาะกับไม้เท้าที่ไม่พอดี ส่งผลให้กล้ามเนื้อบางส่วนได้ทำงานหนักเกินไป และความสมดุลของร่างกายลดลง ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของการล้มในผู้สูงอายุที่ใช้อุปกรณ์ช่วยเดินได้อย่างไม่เหมาะสม
เคล็ดลับเสริมเพื่อใช้งานไม้เท้าได้ดีขึ้น
- หากวัดความสูงเองแล้วไม่แน่ใจ ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกายภาพบำบัดเพื่อให้คำแนะนำการปรับไม้เท้าอย่างเหมาะสม
- เลือกไม้เท้าที่สามารถ ปรับระดับ ได้ เพื่อปรับเปลี่ยนตามรองเท้าที่ใส่ หรือสภาพพื้นผิวที่ต่างกัน
- ตรวจสอบปลายไม้เท้าและด้ามจับอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้การยึดเกาะและการจับมั่นคงอยู่ตลอด
การวัดไม้เท้าให้เหมาะสมกับร่างกายเป็นสิ่งสำคัญสำหรับผู้สูงอายุ เพราะไม่เพียงช่วยให้เดินได้สะดวกขึ้น แต่ยังช่วยลดอาการปวดไหล่ ปวดหลัง และลดความเสี่ยงต่อการล้มอย่างชัดเจน เมื่อผู้ใช้ใส่รองเท้าที่ใช้จริง ยืนตัวตรง และวัดจากพื้นถึงรอยพับข้อมือ พร้อมตรวจมุมข้อศอกแล้ว จะได้ไม้เท้าที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการเดินในชีวิตประจำวัน ซึ่งวิธีนี้ได้รับการยืนยันจากแหล่งข้อมูลด้านสุขภาพและการใช้งานเชิงเทคนิคอย่างต่อเนื่อง
ที่มาข้อมูล :
https://www.canesgalore.com/blogs/news/the-complete-guide-to-walking-cane-heights-find-your-perfect-fit
https://www.canesgalore.com/blogs/news/how-to-measure-for-the-correct-walking-cane-height
